"ബാല്യകാലസഖി", "മതിലുകൾ", "എന്റെ നീലത്താരകൾ", "പാത്തുമ്മയുടെ ആട്" തുടങ്ങിയ കൃതികളിലൂടെ മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ എന്നും ജീവിക്കുന്ന എഴുത്തുകാരനാണ് ബഷീർ.
ലാളിത്യത്തിന്റെ എഴുത്ത്
വ്യാകരണത്തിന്റെ കട്ടകളില്ലാത്ത, സംസാരഭാഷയുടെ മാധുര്യമുള്ള എഴുത്ത്. അതായിരുന്നു ബഷീർ. ജയിൽ, പ്രണയം, നഷ്ടം, മനുഷ്യന്റെ നിസ്സഹായത - എല്ലാം അദ്ദേഹം എഴുതി. പക്ഷേ അവസാനം അവശേഷിച്ചത് പ്രതീക്ഷയും ചിരിയുമായിരുന്നു.
"ഒരു കഥ എഴുതാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പക്ഷേ എനിക്ക് എഴുതാൻ അറിയില്ല" എന്ന് പറഞ്ഞു തുടങ്ങുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകൾ പോലും ഇന്ന് പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ നിറയുന്നു.
വൈക്കത്തുനിന്ന് ലോകത്തേക്ക്
1914 ജനുവരി 19ന് വൈക്കത്ത് ജനിച്ച ബഷീർ സ്കൂൾ വിട്ട് ഇറങ്ങി. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ജയിലിൽ കിടന്നു. പിന്നീട് എഴുത്തുകാരനായി. "മതിലുകൾ" എന്ന നോവൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജയിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമകളാണ്.
സാഹിത്യത്തിന് പത്മശ്രീ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികൾ ലഭിച്ചു. പക്ഷേ അദ്ദേഹം എന്നും "ബെയ്ഫാക്കി" ആയി തുടർന്നു.
"എനിക്ക് ഒരു ആടിനെ വാങ്ങണം. നല്ലൊരു ആട്." ഈ ഒരു വാചകം കൊണ്ട് മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ച കഥയാണ് വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ പാത്തുമ്മയുടെ ആട്.
1959-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ കൃതി നോവലല്ല, കഥയുമല്ല. ബഷീറിന്റെ സ്വന്തം വീട്ടിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങളുടെ നേർക്കാഴ്ചയാണ്. പാത്തുമ്മ, കുഞ്ഞുപാത്തു, സാറ, ഹനീഫ, മൊയ്തു... എല്ലാവരും ബഷീറിന്റെ സ്വന്തം കുടുംബാംഗങ്ങൾ.
ആട് കൊണ്ടുവന്ന കലാപം
ഒരു ആടിനെ വാങ്ങാൻ പാത്തുമ്മ നിർബന്ധം പിടിച്ചു. ആ ആട് വീട്ടിൽ വന്നതോടെ തുടങ്ങുന്നതാണ് കഥ. ആടിന്റെ ശല്യം, കുടുംബത്തിലെ കലഹം, പിന്നെ ആടിനോടുള്ള സ്നേഹം. എല്ലാം ബഷീർ പറയുന്നത് തന്റെതായ ലാളിത്യത്തോടെയാണ്.
"ആട് മേടിക്കാൻ പോയപ്പോൾ കിട്ടിയത് ഒരു പെണ്ണാട്. പിന്നെ അതിന് കുട്ടിയുമായി. പിന്നെ കുട്ടിക്കും കുട്ടിയായി" - ഇങ്ങനെ ആടിന്റെ കുടുംബം വലുതാവുന്നതും വീട്ടിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ വലുതാവുന്നതും ബഷീർ ചിരിയോടെ എഴുതുന്നു.
എന്തുകൊണ്ട് ഇന്നും പ്രസക്തം?
വലിയ തത്ത്വങ്ങളൊന്നുമില്ല. സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതം. പണം, കുടുംബം, സ്നേഹം, വഴക്ക്. ഇതെല്ലാം ഒരു ആടിന്റെ പേരിൽ പറഞ്ഞു വെക്കുന്നു. അതാണ് ബഷീറിന്റെ മാജിക്.
പിന്നീട് ഈ കൃതി നാടകവും സിനിമയുമായി. ഇന്നും സ്കൂൾ പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ പാത്തുമ്മയുടെ ആട് ഉണ്ട്.
വൈക്കം ബഷീർ സ്മാരകത്തിൽ ഇന്നും ഈ കഥ വായിക്കാൻ ആളുകൾ എത്തുന്നു. കാരണം അതിലെ ഓരോ വരിയിലും നമ്മുടെ വീട് കാണാം.
